Share
Prebilovci: Najstradalnije selo u Evropi u Drugom svjetskom ratu

Prebilovci: Najstradalnije selo u Evropi u Drugom svjetskom ratu

Da li ste čuli za selo Prebilovci, u opštini Čapljina? Ovo selo je postalo sinonim za stradanje Srba u NDH, jer je u svega nekoliko dana avgusta meseca 1941. godine broj Srba u ovom selu smanjen sa oko 1.000 na ispod 200. Po ovome su najstradalnije selo u Evropi u Drugom svetskom ratu, a među prvih nekoliko u svetu po istoj statistici.

Selo inače datira još iz srednjeg veka, o čemu postoje brojni zapisi u dokumentima i arhivama. Čak i prvi turski popis Hercegovine nesporno govori da je ovo selo i svo okruženje „srpska zemlja“ čime se daje nesporan odgovor na pitanje „čija je zemlja Hercegovina?“ .

 

Pravoslavci su bili uvek apsolutna većina u ovom selu i u okolini, pa i u samoj Hercegovini, ali su procesi islamizacije, pokatoličavanja kao i doseljavanja katolika na ove prostore znatno izmenili etničku mapu sela i okoline. Prebilovci su dali 18 dobrovoljaca u Prvom svetskom ratu na srpskoj strani. U međuratnom periodu su bili među prvim selima u prvoj Jugoslaviji po broju visokoobrazovanih i školovanih ljudi. Selo je shodno svom geografskom položaju bilo veoma prosperitetno. Osnovne privredne grane su bile stočarstvo i poljoprivreda. Zavist Hrvata iz obližnjih sela koji su bili u neuporedivo goroj ekonomskoj situaciji zbog močvarnog i neplodnog tla koje im je pripalo, kulminirala je početkom avgusta meseca 1941. godine.

Valja napomenuti da su u Hercegovini bila dva talasa ustaškog terora tokom prvih par meseci NDH; Vidovdanski i Ilindanski. Vidovdanski je bio prvi i manjeg intenziteta od drugog i odnosio se uglavnom na mušku populaciju, dok je potonji Ilindanski zahvatio sve žene sa decom i starce. Prebilovci su malo stradali u Vidovdanskom, a neuporedivo više u Ilindanskom talasu ustaških zverstava.

Posleratna vlast na čelu sa Titom je činila sve da zaboravi i natera na zaborav sve vezano za stradanje ovog sela i uopšte stradanje Srba u NDH, uz par simboličnih izuzetaka vezanih npr. za Jasenovac kao najveće stratište. Sa ekshumacijama iz jama je početo 1990. godine o čemu svedoče dokumentarni filmovi „Evo naše dece“ i „Anđeli moji hajde da letimo“ . 

Kakva je situacija u Prebilovcima danas, kao i opširno izlaganje o svemu gore navedenom, možete pogledati u novoj epizodi emisije „Srpska raskršća“ u produkciji „HelmCast“ , gost je bio predsednik SND „Prebilovci“ Milenko Jahura, a autor i voditelj je Nikola Jović.

Pravda.rs

Leave a Comment